คลิกดูรายละเอียดการขออนุญาตใช้ตราสัญลักษณ์ GI ไข่ครอบสงขลา
ไข่ครอบสงขลา
- รูปร่าง ไข่แดงมีขนาดใหญ่ สีแดงอมส้ม ลักษณะเหมือนรูปหัวใจ (ไข่แดงวางประกบกันสองลูก) ผิวมันวาว ข้างนอกสุก ข้างในเป็นยางมะตูม
- เนื้อสัมผัส มี 3 ระดับ ได้แก่
1. เนื้อลาวา เนื้อมีลักษณะเนียน ด้านในเป็นลาวาไหลเยิ้ม
2. เนื้อยางมะตูม ด้านในมีลักษณะสุกกำลังดี เนื้อไม่เยิ้มจนเกินไป ซึ่งเป็นที่นิยมทำจำหน่าย
3. เนื้อดั้งเดิม ด้านในมีความหนึบ เนื้อเด้ง ด้านในเป็นยางมะตูมไม่ไหลเยิ้ม
ประวัติความเป็นมา
ในอดีตอุปกรณ์ทำการประมงท้องถิ่นในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ และพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ใช้ด้ายดิบเป็นวัสดุในการทำอุปกรณ์ประมง โดยการถัก กัด อวน แห มาเป็นระยะเวลาไม่ต่ำกว่า 100 ปี
ปัญหาของการใช้ด้ายดิบในการผลิตอุปกรณ์ประมง คือ เมื่อใช้ไประยะหนึ่งด้ายจะพองตัว ไม่อมน้ำ ทำให้ไม่จมน้ำ ดักจับปลาได้น้อย และจะขาดง่ายขึ้น มีปัญหาในการจับปลา ชาวประมงต้องหาวิธี ในการนำภูมิปัญญาท้องถิ่น มาแก้ไขปัญหากับอุปกรณ์ประมง ด้วยการย้อมอุปกรณ์ที่ทำจากด้ายดิบ เพื่อให้นำกลับมาใช้ทำการประมงได้อีก จึงนิยมใช้ไข่ขาวมาย้อมอุปกรณ์ดังกล่าว การย้อมจะนำไข่ขาวผสมกับน้ำแล้วคนให้เข้ากัน นำอุปกรณ์ทำประมง เช่น กัด อวน แห ซึ่งถักด้วยด้ายดิบลงมาย้อมให้ทั่ว หลังจากนั้นเอาไปนึ่ง ประมาณ 20-30 นาที แล้วเอามาตากแดดจนแห้งสนิท เพื่อให้มีความคงทน และมีน้ำหนัก(จมน้ำเร็วขึ้น) และไข่ขาวมีกลิ่นคาว ทำให้สัตว์น้ำมาเข้าในอุปกรณ์ดังกล่าวจำนวนมาก และทำให้มีความคงทน สามารถนำไปใช้งานได้อีกหลายครั้ง
การย้อมอุปกรณ์ประมงโดยการใช้ไข่ขาวเป็นหลัก จึงทำให้มีปริมาณไข่แดงเหลือเป็นจำนวนมาก ชาวประมงจึงนำไข่แดงมาประกอบเป็นอาหาร แต่เนื่องจากปริมาณที่มีจำนวนมาก หากนำปรุงอาหารแล้วบริโภคไม่หมด ทำให้สูญเสียมูลค่าทางเศรษฐกิจ จึงได้คิดค้นวิธีการถนอมอาหาร โดยใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน ด้วยการนำไข่แดงที่เหลือจากการย้อมอุปกรณ์ทำประมง มาบรรจุในเปลือกไข่ที่ตัดแต่งขอบ ผ่านกระบวนการถนอมอาหารด้วยน้ำเกลือ นำเปลือกไข่มาปิดครอบกันแมลง และสิ่งสกปรก จากนั้นทำให้สุกโดยใช้พลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์(ตากแดด) จึงเป็นที่มาของ "ไข่ครอบ"
ในปัจจุบันการผลิตไข่ครอบสงขลา เป็นการผลิตเพื่อจำหน่าย ไม่ได้เป็นการผลิตเพื่อแก้ไขปัญหาไข่แดงที่เหลือจากการย้อมอุปกรณ์ทำการประมง เนื่องจากอุปกรณ์ทำการประมงดังกล่าว ใช้ด้ายไนล่อนในกระบวนการผลิต จึงไม่มีความจำเป็นต้องใช้ไข่ขาวในการย้อมอุปกรณ์ฯ และไข่ครอบเป็นอาหารที่ได้รับความนิยมสูง เพราะสามารถนำมารับประทานร่วมกับอาหารพื้นถิ่นในภาคใต้ ซึ่งมีรสจัด เพิ่มอรรถรสในการรับประทาน ทำให้มีความต้องการทั้งในและนอกพื้นที่ อีกทั้งได้มีการพัฒนากระบวนการผลิตโดยใช้วิธีการนึ่งแทนการใช้พลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์(ตากแดด) เนื่องจากมีข้อจำกัดที่ไม่สามารถควบคุมได้ เช่น ฝนตก แสงอาทิตย์ไม่เพียงพอ เป็นต้น การผลิตไข่ครอบโดยใช้การนึ่ง จึงสามารถควบคุมได้ทั้งปริมาณและคุณภาพ
ไข่ครอบสงขลา จึงเป็นอาหารประจำถิ่น เป็นที่รู้จักแพร่หลาย เป็นภูมิปัญญาโบราณในการถนอมอาหารของชาวประมงในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ และมีการผลิตแห่งเดียวในประเทศไทย
ลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ที่สัมพันธ์กับสินค้า
|
คาบสมุทรสทิงพระเป็นพื้นที่ลุ่มทะเลสาบสงขลา มีความอุดมสมบูรณ์ มีความโดดเด่นทางภูมิศาสตร์ เนื่องจากเป็นพื้นที่ราบต่ำ มีทะเลขนาบทั้ง 2 ด้าน คือ ด้านทิศตะวันออกเป็นอ่าวไทย ทิศตะวันตกเป็นทะเลสาบ(น้ำจืด) สภาพพื้นที่ลุ่มทะเลสาบสงขลา เป็นแหล่งบรรจบของน้ำเค็ม และน้ำจืด ผสมผสานกันทำให้สภาพน้ำบริเวณนี้ เป็นน้ำกร่อย พื้นที่รอบลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา สภาพพื้นดินมีลักษณะเป็นดินเหนียว และดินร่วนปนทราย ลักษณะภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน เนื่องจากได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ที่พัดมาจากประเทศจีนมากกว่ามรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดมาจากมหาสมุทรอินเดีย ฝนตกชุกในช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคม สำหรับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ได้พัดผ่านระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน จะมีฝนตกน้อย มีลักษณะฝนฟ้าคะนองฝนตกเฉพาะแห่ง การกระจายตัวของฝนไม่สม่ำเสมอ และอุณหภูมิสูง อุณหภูมิโดยเฉลี่ย 26-30 องศาเซลเซียส มีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดตลอดปี 31.4 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดตลอดปี 23.9 องศาเซลเซียส มีความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยตลอดปี ร้อยละ 79.0 จึงทำให้มีฤดูกาล 2 ฤดู ได้แก่ ฤดูร้อน และฤดูฝน เกิดความอุดมสมบูรณ์ไปด้วยทรัพยากรสัตว์น้ำ และมีความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นระบบนิเวศน์แบบผสมผสาน (ทะเลสาบสามน้ำ ที่มีทั้งน้ำจืด น้ำเค็ม และน้ำกร่อย) ทำให้มีสัตว์น้ำชุกชุม ประกอบด้วย กุ้ง หอย ปู ปลา สาหร่ายทะเล แพลงตอน ซึ่งเป็นแหล่งอาหารชั้นดี ทำให้พื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ มีความเหมาะสมในการประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน และการเลี้ยงเป็ดไข่เพื่อเสริมรายได้ในครัวเรือน และนำสัตว์น้ำจากทะเลสาบสงขลา ใช้เป็นอาหารเสริมร่วมกับการใช้อาหารหลัก (อาหารสำเร็จรูป) ในการเลี้ยงเป็ดไข่ ทำให้ไข่เป็ดมีไข่แดงขนาดใหญ่ มีสีเข้ม มีรสชาติความมันเป็นเอกลักษณ์ มีเปลือกแข็ง เหนียว และไม่เปราะแตกง่าย |
รายละเอียดแสดงการใช้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่ขอขึ้นทะเบียน
ชื่อสินค้า :
- ชื่อภาษาไทย :ไข่ครอบสงขลา
- ชื่อภาษาอังกฤษ : Khai Khrop Songkhla และ/หรือ Songkhla Steamed Egg Yolks
ชื่อผลิตภัณฑ์ : ไข่ครอบ
กรมปศุสัตว์
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์