ห้องปฎิบัติการตรวจชันสูตรโรคพิษสุนัขบ้า
สำนักงานปศุสัตว์เขต 9

             สำนักงานปศุสัตว์เขต 9 เป็นหน่วยงานส่วนกลางที่มีที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาคของกรมปศุสัตว์ พื้นที่รับผิดชอบ 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง มีหน้าที่ในการศึกษาวิเคราะห์วิจัยด้านสุขภาพสัตว์และการผลิตปศุสัตว์ มีห้องปฏิบัติการในการชันสูตรโรคสัตว์ขั้นพื้นฐานเพื่อสนับสนุนงานบริการหน่วยงานในส่วนภูมิภาค 
ห้องปฏิบัติการสำนักงานปศุสัตว์ 9 ทำการชันสูตรโรคพิษสุนัขบ้าจากตัวอย่างสัตว์ป่วย จำแนกเชื้อไวรัส ด้วยการตรวจเนื้อเยื่อสมองตามวิธี Fluorescent Antibody Technigue  บันทึกและรายงานผลการชันสูตรให้กับผู้เกี่ยวข้อง หน่วยงานกรมปศุสัตว์ สาธารณสุข  องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อการวางแผนการควบคุมและกำจัดโรคในชุมชน

                แนวทางการดำเนินการควบคุมโรค 
แนวทางดำเนินการตามโครงการควบคุมโรคในสุนัขมีองค์ประกอบสำคัญที่ได้ดำเนินการในพื้นที่ ดังนี้
1. การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับสุนัข และแมว 80% ของประชากร
2. การควบคุมประชากรสุนัข 
3. การสำรวจประชากรสุนัข 
4. การประชาสัมพันธ์ให้ความรู้แก่ ประชาชนและเยาวชน 
                การดำเนินการควบคุมโรค จำเป็นต้องมีแผนงานประจำปีและแผนเชิงรุกกรณีพบโรคโดยอาศัยข้อมูลทางห้องปฏิบัติการในการเฝ้าระวังโรคและมีเป้าหมายคือต้องไม่มีผู้เสียชีวิต

                การเสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรคให้กับสุนัข และแมว 80% ของประชากร 
การสร้างภูมิคุ้มกันโรค โดยการฉีดวัคซีนให้กับสัตว์ได้ปฏิบัติมาเป็นประจำทุกปี โดยการสนับสนุนด้านงบประมาณจากภาครัฐ ทั้งในส่วนกรมปศุสัตว์เอง กระทรวงสาธารณสุขและองค์กรส่วนท้องถิ่นแต่อย่างไรก็ตามยังไม่เพียงพอกับความต้องการเนื่องจากประชากรสุนัขที่มีปริมาณมากทั้งมีเจ้าของและไม่มีเจ้าของ โดยเจ้าของบางส่วนจะพาสุนัขไปฉีดวัคซีนเองตามคลินิกสัตวแพทย์ทั่วไป แต่ก็ยังมีสุนัขอีกไม่น้อยที่ยังไม่เคยทำวัคซีนและไม่ได้รับการกระตุ้นวัคซีนตามโปรแกรมที่เหมาะสม ทั้งนี้ยังไม่รวมสุนัขจรจัดที่อยู่ตามท้องถนน ตลาด วัดหรือตามโรงเรียน ซึ่งไม่มีหน่วยงานที่เข้ารับผิดชอบในการทำวัคซีนเนื่องจากสุนัขเหล่านี้ไม่สามารถจับฉีดวัคซีนได้ นอกจากจะมีแผนเฉพาะพื้นที่หรือในบางช่วงที่มีการระบาดของโรค จึงจะเห็นได้ว่าภาพของสุนัขที่เคยทำวัคซีนและทำวัคซีนครบในพื้นที่นั้นยังมีน้อยมาก ปัญหาการแพร่ระบาดของโรคจึงสามารถแพร่กระจายได้ง่าย ยากที่จะควบคุม จึงจำเป็นต้องหาแนวทางในการทำวัคซีนสุนัขเหล่านี้ให้ครอบคลุมมากที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งสุนัขที่มีเจ้าของต้องให้เจ้าของทำวัคซีนให้ครบและให้มีความรู้และตระหนักถึงโรคพิษสุนัขบ้าให้มาก หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงประสานงานเรื่องนี้เพิ่มขึ้นเพื่อการควบคุมโรคที่มีประสิทธิภาพลำดับแรก

                การสำรวจประชากรสุนัข
                ในการรณรงค์ฉีดวัคซีนสุนัขจำเป็นต้องมีข้อมูลจำนวนประชากรสุนัขรวมถึงปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมที่สามารถช่วยทำให้การดำเนินการมีประสิทธิภาพ ปัจจุบันกรมปศุสัตว์สำรวจข้อมูลประชากรสุนัขโดยใช้วิธีการสำรวจแบบนับโดยตรง โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองหรืออาสาสมัครซึงมักมีข้อสงสัยในด้านความเที่ยงตรง เนื่องจากปฏิบัติได้ยากในชุมชนที่มีสุนัขในหมู่บ้านจำนวนมาก จึงจำเป็นที่จะต้องมีวิธีการประมาณการจำนวนสุนัขที่ถูกต้องตามหลักวิชาการการสถิติ เนื่องข้อมูลประชากรสุนัขจะนำมาใช้ประโยชน์ในการาวงแผนควบคุมป้องกันโรค จึงไม่มีความจำเป็นที่จะต้องมีข้อมูลในลักษณะสำมะโนประชากร ซึ่งเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติเพราะโครงสร้างประชากรสุนัขในประเทศกำลังพัฒนาจะประกอบด้วย สุนัขมีเจ้าของเลี้ยงขัง สุนัขมีเจ้าของเลี้ยงปล่อย สุนัขชุมชนไม่มีผู้รับเป็นเจ้าของแน่ชัด และสุนัขจรจัดที่ไร้เจ้าของ

                การประชาสัมพันธ์
การประชาสัมพันธ์เรื่องโรคพิษสุนัขบ้าและการสร้างจิตสำนึกในชุมชนต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนโดยเฉพาะการปลูกฝังจิตสำนึกในเด็กซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงในการถูกสุนัขกัดรองลงมาคือชาวบ้านที่ยังมีความเชื่อผิดๆ การประชาสัมพันธ์ทุกรูปแบบถือว่ามีความสำคัญ การทำกิจกรรมในเด็กซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากกระทรวงศึกษาธิการในการบรรจุเรื่องโรคพิษสุนัขบ้าเข้าไปในหลักสูตรการเรียนการสอน  หรือการจัดกิจกรรมต่างๆ เช่น การแข่งขันตอบปัญหา การจัดกิจกรรมออกค่ายฯ  การฝึกอบรมยุวชนป้องกันโรคฯ เพื่อให้เด็กๆเหล่านี้มีความเข้าใจโรคพิษสุนัขบ้า เป็นกลุ่มคนในการช่วยเฝ้าระวังโรค หากพบเห็นอาการสุนัขผิดปกติ และยังช่วยเป็นตัวกระจายความรู้ให้กับผู้ปกครองและญาติพี่น้องเข้าใจและตระหนักถึงปัญหาโรคพิษสุนัขบ้า 
                ปัญหาโรคพิษสุนัขบ้ากำลังเพิ่มขึ้นและยากที่จะควบคุมหากประชาชนทุกคนยังขาดความรู้ความเข้าใจในการควบคุมป้องกันโรค ปัจจัยและปัญหาที่ทำให้โรคเพิ่มขึ้นและแพร่ไปยังคนและมีผู้เสียชีวิตเกิดขึ้นอีก ทุกคนจึงต้องเริ่มตระหนักถึงปัญหาเหล่านี้และอย่ามองเป็นปัญหาไกลตัว โดยเริ่มต้นที่หน่วยงานของรัฐก่อนตั้งแต่กรมปศุสัตว์ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงศึกษาธิการ และองค์การส่วนท้องถิ่น ปัญหาโรคพิษสุนัขบ้าจึงจะลดลงตามลำดับ

ห้องปฎิบัติการตรวจชันสูตรโรคพิษสุนัขบ้า

ห้องปฏิบัติการ

ตู้เก็บอุปการณ์วิทยาศาสตร์


โต๊ะเตรียมอุปกรณ์/ตู้เก็บอุปกรณ์


กล้องจุลทรรศน์


ตู้อบเพาะเชื้อ